|
پیشبینی تبعیت دارویی بر اساس کیفیت رابطه پزشک- بیمار در بیماران مزمن: نقش میانجی اعتماد معرفتی و تعدیلگری ذهنیسازی
|
| حانیه عباسی، سجاد حضرتی، دکتر عاطفه شکیبا راد* |
|
|
|
چکیده: (52 مشاهده) |
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی اعتماد معرفتی و تعدیلگری ذهنیسازی در رابطه بین کیفیت رابطه پزشک-بیمار و تبعیت دارویی در بیماران مزمن، در بستر بحران دارویی ناشی از آتشبس جنگ تحمیلی سوم علیه ایران، انجام شد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و در قالب یک طرح مقطعی بود. جامعه آماری شامل کلیه بیماران بزرگسال مبتلا به بیماریهای مزمن (دیابت، سرطان، مولتیپل اسکلروزیس، تالاسمی، هموفیلی و بیماریهای قلبی-عروقی) مراجعهکننده به بیمارستانهای آموزشی-درمانی شهر تهران در بازه زمانی فروردین تا خرداد ۱۴۰۵ بود که از این میان ۲۶۵ نفر به روش نمونهگیری در دسترس هدفمند انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامه رابطه پزشک-بیمار (PDRQ-9)، مقیاس تبعیت دارویی موریسکی (MMAS-8)، پرسشنامه اعتماد، بیاعتمادی و زودباوری معرفتی (ETMCQ) و پرسشنامه ذهنیسازی ۸ گویهای (MQ) جمعآوری گردید. تحلیل دادهها با استفاده از مدل ۷ فرایند شرطی هایز (PROCESS Macro) و روش بوتاسترپ انجام شد. نتایج نشان داد که کیفیت رابطه پزشک-بیمار بهطور مستقیم و مثبت بر تبعیت دارویی اثر دارد. اعتماد معرفتی نیز نقش میانجی معناداری در این رابطه ایفا کرد؛ بهطوریکه بهبود کیفیت رابطه از طریق افزایش اعتماد معرفتی به تبعیت دارویی بالاتر منجر میشد. افزون بر این، ظرفیت ذهنیسازی (عدم اطمینان) نقش تعدیلگر قدرتمندی در این مکانیسم ایفا نمود: اثر غیرمستقیم کیفیت رابطه بر تبعیت دارویی از مسیر اعتماد معرفتی، در بیماران با ذهنیسازی قوی مثبت و نیرومند، در بیماران با ذهنیسازی متوسط کاهشیافته، و در بیماران با فروپاشی ذهنیسازی (عدم اطمینان بالا) منفی و معنادار بود. این وارونگی نشاندهنده یک تعامل پیچیده است که در آن، رابطه همدلانه پزشک-بیمار تنها در صورت برخورداری بیمار از حداقل ظرفیت ذهنیسازی به اعتماد معرفتی و تبعیت دارویی بهتر میانجامد و در غیر اینصورت، نتیجه معکوس میدهد. بر اساس یافتهها، تقویت ظرفیت ذهنیسازی بیماران مزمن، بهویژه در شرایط بحرانی کمبود دارو و فرسایش اعتماد نهادی، و طراحی مداخلات ارتباطی پزشکان متناسب با نیمرخ ذهنیسازی بیماران، راهبردی ضروری برای ارتقای تبعیت دارویی و حفظ سلامت عمومی به شمار میآید. |
|
| واژههای کلیدی: تبعیت دارویی، کیفیت رابطه پزشک-بیمار، اعتماد معرفتی، ذهنیسازی، بیماران مزمن |
|
|
متن کامل [PDF 1153 kb]
(26 دریافت)
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
|
|
|
|
|
|
.jpg)
